Tổng quan các bệnh về cơ xương khớp

Trong đời người không ai một vài lần đau lưng, đau khớp nhưng ít người để ý và nhìn nhận đúng vấn đề, nhằm dự phòng cho những năm tháng lớn tuổi về sau.

Bệnh lý cơ xương khớp mà nhất là ở bệnh nhân lớn tuổi và béo phì làm thoái hóa, viêm khớp, loãng xương ngày càng hay gặp. Đến khi đau khớp, đau cơ kéo dài hay mất chức năng chi thì đã quá muộn trong điều trị nhằm phục hồi chức năng của chi.

Loãng xương là bệnh lý mà Tổ chức y tế thế giới định nghĩa đó là dịch bệnh - vấn đề đã trầm trọng trong phạm vi toàn cầu mà nhất là phụ nữ các nước đang phát triển, loãng xương âm thầm tiến triển trong cuộc sống đến khi phát hiện trên lâm sàng hay cận lâm sàng thì quá muộn làm ảnh hưởng đến sinh họat, lao động và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân; điều trị tốn kém, lâu dài ( hầu như suốt quãng đời còn lại ) nhưng kết quả không như mong muốn của bệnh nhân và thầy thuốc.

Điều trị bệnh lý cơ xương khớp là cả quá trình lâu dài và hệ thống:

- Chẩn đoán chính xác: viêm khớp dạng thấp; viêm dính khớp; thấp khớp; thoái hóa khớp; thống phong ( gout ); viêm mủ khớp; lao khớp; viêm dây chằng, viêm gân quanh khớp; viêm hẹp bao gân; loãng xương, xẹp cột sống, thoái hóa cột sống, gai cột sống, thoát vị đĩa đệm, cột sống mất vững, bệnh lý thần kinh ngọai vi … phải khám các thầy thuốc chuyên khoa và nhờ các xét nghiệm đặc hiệu: cắt lớp điện toán (CT scan), Cộng hưởng từ ( MRI ) và các xét nghiệm máu đều có thể thực hiện tại Khánh Hòa.

- Tập luyện: khám toàn diện trên từng bệnh nhân mà từ đó có các chế độ tập luyện riêng. Các môn thể thao cũng phải thận trọng cho bệnh nhân bị cơ xương khớp nặng.

Ví dụ: bệnh nhân đang đau lưng, đau gối dù nguyên nhân gì thì không thể tập các tư thế đứng hay khom, không thể đi bộ xa vì khớp gối và cột sống phải chịu lực nhiều hơn gây nên bệnh càng trầm trọng hơn. Phải có bài tập riêng và bơi luôn tốt cho bệnh nhân bệnh lý cơ xương khớp.

- Chế độ dinh dưỡng cho từng bệnh nhân với từng bệnh lýđóng vai trò quan trọng, nhất là bệnh nhân gout không được ăn : thịt, lòng, hải sản, bia…Bệnh nhân béo phì không được ăn các chất ngọt, béo hay sữa ( vì sữa gây béo phì ).

- Thuốc trong hệ thống điều trị bệnh lý cơ xương khớp đứng vị trí cuối cùng nhưng không thể thiếu vì bệnh nhân có thể uống thuốc đắt tiền mà không biết kiêng cữ, tập luyện và dinh dưỡng không đúng thì kết quả điều trị càng xấu hơn.

Thuốc điều trị rất đa dạng và giá cả cũng khác nhau rất xa, bệnh lý cơ xương khớp hầu hết phải điều trị lâu dài và đôi khi cả đời người nên bệnh nhân và thầy thuốc nên cùng nhau chọn các thuốc an toàn và ít tác dụng không mong muốn; đừng bao giờ dùng các thuốc không rõ nguồn gốc, thành phần hay không rõ nhà sản xuất.

Không nên chích thuốc vào trong khớp hoặc vào trong gân vì các lọai thuốc chống viêm giảm đau rất tốt giai đọan đầu nhưng gây đứt gân, hư khớp nặng hơn sau vài tháng. Có những lọai thuốc như chất nhờn nhân tạo được chích vào khớp, các lọai kháng viêm thế hệ mới chích vào bao gân trong viêm hẹp bao gân, viêm nơi bám gân nhưng chỉ được các thầy thuốc chuyên khoa thực hiện.

Gần đây phẫu thuật nội soi trong hư khớp, tổn thương sụn, dây chằng hay nơi bám gân, thay khớp trong hư khớp giai đọan cuối được triển khai mạnh và hiệu quả tại nước ta. Nhưng chỉ định phải đúng và giá thành còn rất cao so với thu nhập bình quân.

Tóm lại bệnh lý cơ xương khớp phức tạp, điều trị lâu dài nên chẩn đóan chính xác mà có chiến lược điều trị đúng và có sự thống nhất, hiểu biết rõ giữa bệnh nhân và thầy thuốc mới mang lại kết quả mong muốn.

Ths.Bs. Phan Hữu Chính

Chuyên ngành: Chấn thương- Chỉnh hình